Matematiksel / Blog / Strateji
Yeni nesil soruda ilk 30 saniye
LGS'de en çok zaman kaybettiren alışkanlıklardan biri, uzun bir soruyu baştan sona iki kez okumak. İlk 30 saniyeyi iyi kullanan öğrencinin hem süresi yetiyor hem dikkati dağılmıyor.
LGS'nin sayısal oturumunda 20 matematik ve 20 fen sorusu için toplam 80 dakikan var. Bu, soru başına ortalama 2 dakika demek. Yeni nesil matematik soruları ise çoğu zaman bir paragraf, bir tablo ya da bir grafikle başlar. Metni baştan okumaya başlayan öğrenci, sorunun ne istediğini öğrendiğinde bir dakikasını çoktan harcamış oluyor.
Bunun yerine şu sırayı dene.
1. Önce son cümleyi oku
Sorunun ne istediği neredeyse her zaman son cümlede yazar: "kaç paket gereklidir?", "en az kaç dakika sonra?", "kaç farklı şekilde?". Bu cümleyi okuduktan sonra metne neyi aradığını bilerek dönersin. İşe yaramayan bilgi de o zaman pek gözüne takılmaz.
2. Sayıların altını çiz, birimlere bak
Metindeki sayıları ve birimlerini işaretle. LGS'de sık kurulan tuzaklardan biri birim değişikliği: metinde santimetre, şıklarda metre ya da metinde dakika, soruda saat. Birimi en baştan görürsen işlem bittikten sonra yanlış şıkkı işaretlemezsin.
3. Tablo ve grafikte önce başlığa bak
Bir grafiğe bakarken önce başlığını, eksen adlarını ve birimlerini oku. Daire grafiği mi, sütun grafiği mi? Değerler adet mi, yüzde mi? Ayrıntıya geçmeden bunları bilirsen yanlış okuma ihtimali epey düşer.
4. Şıklara bir göz at
Şıklar sonucun aşağı yukarı ne büyüklükte ve nasıl bir sayı olacağını gösterir. Hepsi tam sayıysa ve sen küsuratlı bir sonuç bulduysan bir yerde hata var demektir. Şıklar birbirine çok yakınsa dikkatli işlem gerekir, birbirinden uzaksa kaba bir tahmin bile yetebilir.
Bir örnekle
Bir kırtasiyede kurşun kalemler 6'lı, silgiler 8'li paketler hâlinde satılmaktadır. Okulun kulüp etkinliği için malzeme alacak olan Ece, her öğrenciye bir kalem ve bir silgi vermek istiyor. Paketler açıldığında hiç kalem ya da silgi artmamasını istiyor.
Buna göre Ece en az kaç paket almalıdır?
Son cümle "en az kaç paket" diyor. Demek ki önce eşit sayıdaki kalem ve silgiyi, sonra paket sayısını bulacağız. Kalem sayısı 6'nın, silgi sayısı 8'in katı olmalı ve ikisi eşit olmalı. Aradığımız, ortak katların en küçüğü:
Cevap 7 paket. "Kulüp etkinliği" de "Ece" de işlemi hiç etkilemiyor; soru kökünü önce okuyan öğrenci bunu hemen fark ediyor.
Kısaca
- Son cümleyi oku: ne isteniyor?
- Sayıları ve birimleri işaretle.
- Tablo ve grafikte önce başlık, eksen ve birim.
- Şıklara göz at: sonuç nasıl bir sayı olmalı?
Bu dört adımı birkaç gün üst üste bilerek uygularsan alışkanlığa dönüşür. Matematiksel uygulamasındaki "MEB Ne Sordu?" bölümünü bu tür sorularla çalışmak için hazırladık.